BỮA ĂN NGÀY MƯA LŨ

Mấy nay, tin mưa bão ở Việt Nam hiện lên bảng tin mỗi ngày. Thấy mà xót xa. Quê tui dù sao cũng đỡ hơn, chưa năm nào hứng chịu bão, nhưng bị ảnh hưởng nên cũng không thoát cũng mưa thúi đất thúi cát, ngập lụt. Hoa màu, lúa bị trôi hết. Năm nào cũng như năm nào.

Nhớ hồi nhỏ, mỗi mùa mưa đến, quê tui bị cách ly hoàn toàn với thị trấn, vì con đường nối liền bị nước lũ tràn qua. Không cá không thịt chuyển từ thị trấn lên, nên cũng không có ai họp chợ. Thế là suốt mùa mưa lũ, dân quê tui kiểu tự cung tự cấp, vườn nhà có gì ăn đó. 

Cứ mỗi mùa lũ, má tui lại xách rỗ ra sau vườn nhà ông tư hái rau muống nước. Gì chứ bọn rau muống khoái nhất là mưa lũ. Nước dâng càng lớn, tụi nó càng mọc xanh mướt mát. Mớ rau dền cơm sau rẫy cũng tươi xanh. Má tui hái cả rỗ rau muống, rau dền vào. Rau muống thì đem kho nước. Rau dền thì luộc lên. Rồi má ra sau bếp, dỡ thạp mắm nêm má muối hôm hè, vớt một ít vào đem kho mắm. Mùi thơm của mắm kho hoà quyện với mùi khói bếp, nó thơm đến nức mũi. Bữa cơm cả nhà chỉ có nồi cơm độn với khoai lang khô hay bắp khô, đĩa rau dền luộc xanh mướt, tô canh rau muống khô, và tô mắm nêm kho. Vậy mà đứa nào đứa nấy ăn ba bốn chén, hao cơm dễ sợ.

Hôm nào trời hanh hảnh, bớt mưa, mấy anh tui xách xe đạp vào rẫy, tìm nấm mối với măng, vậy là bữa ăn có thêm măng xào lá quế và nấm nấu canh.

Thỉnh thoảng, cô Hùng Vương, vợ của ông chú canh giữ đập nước chỗ tui sẽ mang cả thúng cá lòng tong mà đêm trước chồng cô mới đánh lưới được để đem vào xóm bán. Mùa nước lũ, đám cá này cháy xuôi từ các con suối trên núi về đập nhiều vô kể. Má tui thường sẽ mua hai chén cá, loại cá này nhỏ xíu bằng ngón tay út, xương mềm. Má chỉ cần đổ vào chén mắm, ít bột ngọt, thật nhiều tiêu, rồi để lửa liêu riêu. Vậy là hôm đó, nhà tui có thêm dĩa cá lòng tong kho, vừa ăn với cơm nóng, vừa hít hà.

Đêm nào nước lũ rút bớt, mấy ông chú trong xóm tui sẽ đi soi đèn đêm. Má tui sẽ tranh thủ sáng sớm đi chợ, thế nào cũng xí được một mớ thập cẩm nào cua, nào cá rô, cá lòng tong, ếch... Cá rô gai, má sẽ đem nướng trên than hồng rồi dằm mắm ớt tỏi. Ếch, mà sẽ xào sơ lên, để dành nấu nồi cháo ăn khuya.

Nên hồi nhỏ, tui khoái mùa mưa lũ lắm. Vừa được nghỉ học vừa được ở nhà nghịch nước thoải mái. Đâu có biết là ba má tui thúi lòng thúi ruột, vì mùa màng bị lũ cuốn đi hết, rồi lại không đi làm được, nên hầu như các bữa ăn mùa lũ của anh em nhà tui toàn là rau muống, rau dền với mắm nêm kho.

Lớn lên, xa quê, quê tui cũng đỡ khó khăn hơn xưa, không còn cảnh phải ăn mắm kho với rau luộc hàng tháng trời nữa. Nhưng ký ức và mùi vị của những bữa cơm ngày mưa lũ vẫn là những ký ức tui không bao giờ có thể quên được.

    Tui