HỌC ĐỂ LÀM GÌ?

Mình có một người thầy, đó là thầy chủ nhiệm mình hồi lớp ba và lớp bốn. Thầy luôn có một cách dạy rất lạ so với các giáo viên khác, mà đôi khi mình rất sợ những khác biệt ấy từ thầy.

Cứ mỗi ngày, hay mỗi tuần gì đấy ( cái này mình nhớ không rõ lắm) một bạn sẽ đứng lên và trả lời câu hỏi: “Học để làm gì?” của thầy.

Và khi bạn ấy trả lời xong, cả lớp sẽ ghi vào một cuốn sách riêng. Cuốn sách chỉ để viết những câu trả lời cho một câu hỏi duy nhất “Học để làm gì?”

Hồi đó mỗi khi biết sắp tới lượt mình, mình lo lắm, ngày nào cũng suy nghĩ tìm câu trả lời. Thực ra lúc đó mình thấy việc làm ấy vô nghĩa lắm, và thật sự chẳng hiểu thầy làm vậy để làm gì. Vì cả lớp ai cũng chỉ cố gắng tìm được một câu cho qua lượt thôi, chứ cũng chẳng ai suy ngẫm về những câu trả lời ấy hoặc muốn học để đạt được đúng như điều họ vừa nói cả,(cái này mình đoán thế)

Học để làm công an.

Học để làm bác sĩ. 

Học để làm giáo sư.

Học để làm cô giáo. 

Học để làm tiến sĩ,..

Nghe quen không? Tụi nhỏ bây giờ mình hỏi sau này làm nghề gì, thì chúng vẫn thường hay trả lời như vậy. 

Đám bạn mình hồi đó cũng trả lời như vậy, bao nhiêu ngành nghề đều được liệt kê ra hết. Rốt cuộc với mình cũng chẳng có ý nghĩa gì, tất cả chỉ là những câu trả lời sáo rỗng để đối phó. Và bản thân mình cũng chẳng khác gì tụi bạn, có điều mình lại là đứa không thích những câu trả lời theo kiểu bắt chước, lối mòn như thế, thế là mình về hỏi chị, hai chị em đưa ra những câu trả lời và cuối cùng sáng hôm đó “học để phát triển trí tuệ” chính là câu trả lời của mình. 

Một lần khác thì câu trả lời của mình là: “học để sáng tạo.”

Tuy câu trả lời của mình có khác với nhiều bạn, nhưng thực ra sự sáo rỗng là vẫn như nhau cả thôi. Lúc đó mình rất ngán cái việc này và cũng chẳng hiểu ý nghĩa thực sự của việc thầy đang làm là gì. 

Rồi đến tận bây giờ, mười mấy năm trôi qua, mình mới hiểu tại sao thầy cứ lặp đi lặp lại câu hỏi nhàm chán này mỗi ngày, mỗi tuần. 

Có lẽ, ngày đó thầy đã rất mong từ những câu trả lời ấy, mà đám học trò sẽ có ý thức, có tinh thần hơn trong việc học. Cũng như có cái nhìn xa hơn, rộng mở hơn trong tương lai, để từ đó chúng sẽ có mục tiêu mà phấn đấu.

Có lẽ ngày đó thầy đã thật sự rất hy vọng vào các học trò của mình, những đứa trẻ ở độ tuổi ngô nghê, ham chơi hơn ham học. 

 Thầy đã hy vọng từ những câu trả lời chống đối ấy, có thể gieo vào tụi học trò một hạt giống. Rồi dần dà hạt giống ấy sẽ nảy mầm, sẽ lên cây con và lớn lên theo năm tháng, với một niềm tin đã được đi lên từ gốc rễ thì không dễ lụi tàn. Niềm tin ấy được hình thành từ những câu trả lời nhàm chán, sáo rỗng mỗi ngày. Tưởng chừng như vô nghĩa nhưng thực ra lại không hề, có điều mãi sau này mình mới nhận ra,..

Giống như chúng ta vẫn thường hay nói, chỉ sợ những câu hỏi không có câu trả lời, còn những câu hỏi có câu trả lời thì không có gì phải đáng lo ngại hết, vì khi ta tìm được câu trả lời, nghĩa là ta đã có cách. 

Và thầy cũng thế, thầy tin rằng khi tụi học trò trả lời được mục đích việc học của chúng, thì nghĩa là chúng đã có câu trả lời cho chính tương lai của mình, dù rằng con đường ấy còn xa vời vợi, chẳng biết có giữ đến được lúc đó hay không, thế mà thầy vẫn làm, vẫn tin.

Những câu trả lời của tụi học trò ngày ấy, thầy đều gật đầu đồng ý hết, kể cả đã có đứa trả lời rằng: “ học để làm nông dân ", thầy vẫn đồng ý cho ghi vào sách. Lúc đó tụi học trò phá lên cười cợt, thầy chỉ mỉm cười gật đầu. Thầy bảo nghề nào cũng đáng quý. 

Sau này thì mình hiểu ra, học đôi khi chẳng phải là để làm ông này bà nọ, một người nông dân có chữ, vẫn tốt hơn một người nông dân không có chữ. Và không hẳn mục đích của việc học chỉ có mỗi mình những con chữ, con số. Mà cái học ở đây là học làm người, học làm người tử tế, lương thiện, học để biết yêu thương, biết sẻ chia, và học để làm chủ chính cuộc đời mình,..

Thầy đang vẽ đường tương lai cho tụi mình, không phải để tụi mình chạy, mà là để tụi mình tự vẽ lối đi riêng cho chính cuộc đời mình.

Cảm ơn thầy vì hạt giống ấy.

Xin lỗi thầy vì lúc đó con đã không gieo nó xuống mảnh đất thầy đã gửi gắm.

Cảm ơn bạn vì đã ở đây với mình!

Cuối tuần an lành!

    Chang

👉 Bài viết trên Group Tay Đan: HỌC ĐỂ LÀM GÌ?