HẠNH PHÚC TRONG TẦM VỚI

HẠNH PHÚC TRONG TẦM VỚI

Sáng tác: Blogger Tâm Bùi - Giọng đọc: Huyên Huyên

Âm nhạc: Vinh Trần - Hình ảnh: Hạ An

Đây là bài thứ 4 trong loạt bài về thực tập thiền chánh niệm (mindfulness). Ở bài thứ nhất (nhận diện những điều kiện hạnh phúc), chúng ta đã biết cách tự làm mình vui. Bài thứ hai (hội chứng non-stop thinking), mình nói về cách làm ngưng những dòng suy nghĩ lung tung (gọi là tạp niệm) để giảm căng thẳng và trị chứng mất ngủ. Bài thứ 3, chúng ta học cách nói lên lòng biết ơn để làm giàu cho tâm hồn. Hơn 3 tháng trôi qua, nếu các bạn thực tập đều đặn, nội lực đã thâm hậu lên một chút, thì hôm nay mình chia sẻ tiếp cách thực tập thứ tư, khó hơn, đó là cách vượt qua những cảm xúc tiêu cực hàng ngày.

Cảm xúc tiêu cực đến từ đâu?

Mỗi ngày khi bước chân ra đường, ta đều đối mặt với rất nhiều thứ bất như ý, chúng có thể làm ta không vui. Kẹt đường, ô nhiễm không khí, ô nhiễm âm thanh…đến cơ quan lại hay gặp khách hàng khó tính, sếp khó ở…về nhà thì chồng con nheo nhóc, phòng ốc rối bời…Nên hầu hết ai cũng nghĩ nguyên nhân của những bực dọc, khó chịu đều đến từ bên ngoài. Nhưng sự thật là do bên trong bạn có quá nhiều hạt giống tiêu cực, nên hễ chuyện gì xảy ra bạn cũng dễ dàng đẩy cảm xúc của mình theo hướng đó. Nhiều người cũng sống trong cùng môi trường như bạn, nhưng họ luôn nhẹ nhàng, thoải mái vì họ hoá giải được những rắc rối đó.

Nên việc đầu tiên trước khi bắt đầu thực tập là phải hiểu cho được nguồn cơn của các cảm xúc ấy, chúng đến từ bên trong bạn chứ không phải do hoàn cảnh. Hãy ngưng đổ lỗi, nhìn nhận trách nhiệm về phía mình và chuyển qua bước tiếp theo.

Còn tại sao bạn lại có quá nhiều hạt giống tiêu cực thì có rất nhiều nguyên nhân. Có thể bạn ở trong môi trường không lành mạnh nên bị ảnh hưởng một cách vô thức, hoặc bạn tiêu thụ những sản phẩm văn hoá có năng lượng trì trệ như xem phim, đọc sách hay nghe nhạc. Từ rất lâu, mình hạn chế đọc tiểu thuyết vì phần lớn chúng toàn kể về chuyện thất tình, bi luỵ, nhất là sách của Nguyễn Ngọc Tư (mình xin lỗi các fan của chị nhưng mà đây là cảm nhận cá nhân của mình. Mình từng mê đọc sách chị nhưng sau khi đọc xong, mình như bị rơi vào ngõ cụt, bế tắc, trầm cảm. Nên từ đó mình không đọc nữa). Hoặc các bài nhạc tình sướt mướt cũng làm tâm trạng xấu đi.

Đôi khi, những hạt giống tiêu cực của bạn được trao truyền từ cha mẹ bạn, ông bà bạn hoặc từ chính bạn của nhiều tiền kiếp. Phần này, mọi người có thể đọc quyển sách “Giận” của thiền sư Thích Nhất Hạnh, có phân tích rất kỹ ạ.

Cảm xúc tiêu cực có sức tàn phá rất lớn, nếu bị tích tụ lâu ngày, chúng có thể khiến người ta tự tử hàng loạt, thực tế mà chúng ta đang thấy tại các xã hội phát triển như Nhật Bản và Hàn Quốc. Và Việt Nam chúng ta cũng đang đi trên con đường của họ nếu vẫn luôn đặt phát triển kinh tế là mục tiêu hàng đầu mà bỏ quên hạnh phúc của con người.

Nhận diện những cảm xúc tiêu cực

Mình kể lại cách thực tập của mình như sau. Vẫn đi từ cách thực tập cơ bản của mindfulness, “tôi đang làm một việc gì đó và tôi biết là tôi đang làm nó”, chúng ta phát triển lên cho rất nhiều trường hợp khác nhau. Cụ thể lúc này là “tôi đang nóng giận và tôi biết tôi đang nóng giận”.

Tối hôm đó khoảng 8pm, bình thường lúc này mình đã ngưng làm việc nhưng vì sáng mai có một photoshoot rất sớm nên phải nói chuyện với production house khá trễ. Vì bên họ không chuẩn bị đúng những gì mình yêu cầu nên buổi test sáng không tốt, mình có gửi góp ý nhưng họ không nhận trách nhiệm. Hai bên có lời qua tiếng lại. Tuy mình biết họ có lỗi, họ cần khắc phục nhưng do hai bên đôi co làm mình vô cùng bực bội, nóng giận, khó chịu.

Nếu bạn đã thực tập thiền một thời gian, cơ thể sẽ rất nhạy cảm với những cảm xúc nặng nề này. Cơn giận dữ lúc này sẽ làm bạn đau hết cả phần ngực, tay chân căng cứng, hơi thở gấp gáp. Tưởng chừng nếu mà nó kéo dài thì mình sẽ thức trắng đêm mất.

Vậy là mình thoát khỏi cuộc trò chuyện đó, tắt máy và ngồi vào góc thiền. Cơn nóng giận đang cháy phừng phực như một ngọn lửa, mình nhẹ nhàng thở 3 nhịp thở trọn vẹn và đọc lên câu thần chú trong đầu: “Tôi đang nóng giận và tôi biết tôi đang nóng giận”. Đọc chậm rãi, nhẹ nhàng, từ tốn theo từng nhịp thở vào và ra.

Khi đọc lên câu này, bạn đang tách chính mình ra khỏi cơn nóng giận đó. Bạn trở thành một nhân vật độc lập, đứng nhìn cơn nóng giận của mình đang cháy. Bằng cách “tách đôi” như vậy, sức tàn phá của cơn giận từ từ giảm đi một cách nhanh chóng. Nếu bạn duy trì được sức mạnh chánh niệm này khoảng 15 phút, cơn giận sẽ hoàn toàn biến mất. Sau đó mình ngồi tiếp hơn 15 phút nữa, thực tập bài số 1 để tự tạo niềm vui cho mình. Vậy là tối đó vẫn đi ngủ ngon lành như chưa từng có cuộc đôi co.

Chuyển hoá cảm xúc tiêu cực thành năng lượng sống

Vũ trụ có một định luật về bảo toàn năng lượng như sau: “Năng lượng không tự sinh ra cũng không tự mất đi, mà chúng chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác”. Những cảm xúc tiêu cực cũng là một dạng năng lượng nhưng có tác dụng tàn phá. Mindfulness là một cỗ máy có thể chuyển hoá (convert) năng lượng tàn phá này trở nên trong lành và có lợi ích. Sự tàn phá càng lớn thì sau khi chuyển hoá, năng lượng hạnh phúc càng nhiều. Bởi vậy Sư Ông Thích Nhất Hạnh mới có câu “Suffering is Enlightenment” là vậy. Trong câu này, Sư Ông đã che đi một vế rất quan trọng là “nhờ có mindfulness” thì thống khổ mới hoá bồ đề được. Khi thực tập thành công, nhiều người thấy "khoái" khi có cảm xúc tiêu cực vì họ có cơ hội thực hành, và họ biết hạnh phúc phía bên kia là rất lớn.

Các bậc tu cao là người có cỗ máy chuyển hoá cực mạnh. Bất cứ đau khổ, cuồng nộ, sỉ nhục có mạnh đến mức nào, khi ập vào các vị thì các vị đều chuyển hoá chúng chỉ trong vài sát na chứ đừng nói tới vài giây. Còn chúng ta, những người phàm đang trên đường tìm đạo (như mình) thì cần khoảng 15 phút để convert cơn giận đó. Còn người chưa được học thì tự đồng hoá mình với cảm xúc cuồng nộ và để cho chúng tàn phá thân tâm ngày này qua tháng nọ. Có những cơn giận kéo dài hết đời này sang kiếp khác.

Vậy đó, đây là kết quả thực tập nho nhỏ của mình, mình xin chia sẻ lại, mong sẽ giúp ích được cho những ai đang cần. Mình vẫn thực tập hàng ngày để rút ngắn được thời gian chuyển hoá cảm xúc tiêu cực, từ 15 phút, rồi 10 phút, rồi 5 phút để tới gần hơn với những vị đạo sư của mình.