THÁNG CHẠP TRONG TÔI

Trong miền ký ức xưa cũ, tháng chạp trong tôi là những ngày nắng lên, nắng óng ả phơi mình trên mái ngói thâm nâu, bừng sáng cả hiên nhà đang rộn tiếng cười, sóng sánh trên nhành cỏ, ngọn cây như một lời chào tạm biệt cái lạnh lẽo của mùa đông, đón hơi ấm dịu ngọt của mùa xuân đang tới. Bãi bồi bên sông, những cây ngô với những bắp non đang căng mẩy xuân thì. Luống rau cải mẹ trồng ở triền đê lên ngồng chực chờ sắp trổ bông. Bóng mẹ lưng còng đang thu hoạch những luống rau vụ đông, chất lên đôi quang gánh. Bóng bà liêu xiêu trên con đường tắt đi ngang cánh đồng hoang hoải trơ gốc rạ để đi tắt đến chợ Lời vào những ngày chợ phiên.
 
 Tháng chạp, bầu trời xanh hơn, mây trắng lững thững trôi, chim én chao nghiêng cánh mỏng trở cả một mùa xuân đang về. Những ánh nắng dịu ngọt xua đi cái lạnh giá của những ngày đông dài lê thê. Cây đào trước cửa nhà đã chúm chím những nụ hoa xinh xinh. Cây quất trong vườn chĩu nặng quả xanh đang ngả dần sang vàng.  Cả nhà tôi lao xao vui vẻ nói cười, cùng nhau dọn dẹp lại căn nhà. Bố cẩn thận lau chùi bàn thơ gia tiên. Mẹ tôi sắp xếp trái bếp loảng xoảng những xoong nồi, chén, bát
va vào nhau. Chị em chúng tôi tham gia dọn dẹp trong niềm hân hoan, hồi hộp, căn từng tờ lịch mong ngóng tết đến thật nhanh. Tranh thủ nắng lên, chị tôi gội đầu ngồi biên hiên hong tóc, mùi bồ kết thơm lừng. Tôi giặt bộ quần áo mới mua. Em trai tôi lấy bó mùi già đang phơi trên trái bếp xuống đun nước tắm sau những ngày đông dài lê thê.

Tháng chạp, làng trên xóm dưới lao xao gọi nhau để chỉnh trang lại đường làng ngõ xóm. Các chị, các cô, các dì tranh thủ những ngày thảnh thơi để trồng thêm những luống hoa cúc hoạ mi, gieo thêm những hoa sao nhái. Mấy anh, mấy chú dùng cuốc, xẻng để khơi thông lại những chiếc ngòi thoát nước, vá lại những chỗ đường làng bị khấp khểnh. Những bác thợ vẽ tài ba đang dùng nước ve nắn nót viết những câu khẩu hiệu “Mừng Đảng, Mừng Xuân”, bên cạnh dòng chữ là cành hoa đào trên tường sinh động. Các cụ bô lão trong làng chuẩn bị làm lễ dựng cây nêu ngày tết. Nhà nhà cùng nhau chọn cho mình những cây tre đẹp nhất để dựng cổng nhà. Giữa không gian xanh mênh mang của đất trời, những con đường làng, những con ngõ nhỏ rực rỡ màu đỏ của lá cờ Tổ quốc bay phấp phới trong gió xuân, thắp nên niềm tự hào dân tộc.
 
Tháng chạp tôi nghe những âm thanh huyên náo rộn ràng chuẩn bị tết. Năm nào mất mùa đói kém, những âm thanh ấy thật khẽ khàng và trầm buồn. Những năm mùa màng bội thu, âm thanh ấy rộn ràng tươi vui. Tiếng lợn kêu eng éc, tiếng làng trên xóm dưới gọi nhau đi đánh đụng thịt lợn, tiếng trẻ con cười giòn giã. Tiếng kỳ cọ những chiếc nồi đủ tạo nên một mùa xuân rộn ràng. Nhưng vui nhất vẫn là trên con đường quen thuộc để đến chợ phiên ngày tết. Những câu hỏi thăm nhau chân tình, những câu chuyện sẻ chia kinh nghiệm trồng trọt, chăn nuôi trong năm, bao khốn khó tâm sự.. thế là những mệt nhoài trên con đường đến chợ tan biến đi mất. Những lời mời chào nơi chốn chợ búa huyên náo. Tiếng mặc cả kỳ kèo, tiếng khen chê khi ướm thử bộ đồ mới…tất cả đều là những âm thanh đẹp nhất của những ngày cuối năm nay thuộc về miền xưa cũ. 

Tháng chạp trong tôi còn là mùi trầm hương thơm ấm nồng.  Những ngày cuối năm chị em chúng tôi theo chân bố để đi dọn dẹp lại phần mộ gia tiên. Bố đốt bó nhang thật to thành tâm khấn vái. Chị em chúng tôi chia nhau ra để thắp hương cho những ngôi mộ xung quanh. Hương thơm ngát nồng nàn hơi ấm của mùa xuân, là hình thực giao tiếp và kết nối giữa quá khứ-hiện tại, giữa ông bà ở thế giới khác với con cháu đang ở thì hiện tại. 
 
Tháng chạp còn là những phút giây ngồi đợi tàu mỏn mỏi ở sân ga, mong từng phút từng giờ nhanh nhanh, chóng chóng được trở về nhà sau một năm dài mệt nhọc, lo toan với những nỗi lo cơm áo gạo tiền đè nặng đôi vai. Đâu đó ta bắt gặp một ánh mắt buồn sâu thẳm, xa xăm của những người vì lý do nào đó đã lỡ chuyến tàu về quê ăn tết với gia đình vì những khốn khó mưu sinh. Ta nghe đâu đó lòng quặn đau, khi phố phường vắng bóng dòng người qua lại, những vẫn còn phận đời éo le, bóng liêu xiêu đổ xuống mặt đường trong chiều nắng nhạt, phố xá buồn tênh vì dòng người lưu lạc nay đã tạm rời xa về lại chốn quê nhà sum vầy ăn tết.

Tháng chạp năm nay, với tôi còn là tiếng thở dài với nỗi lo, liệu sau tết các em ấy có còn lên đây để quay lại nhà máy làm việc hay không?

  Nguyễn Thắm